ხელოვნური ინტელექტის გავლენა შრომით ურთიერთობებზე
პირველი წყარო
ნაშრომი (Chochia and Joamets 2020) წარმოადგენს ხელოვნური ინტელექტის (AI) გავლენის ანალიზს შრომით ურთიერთობებზე, რომელიც ეყრდნობა სამეცნიერო ლიტერატურისა და ევროკავშირის პოლიტიკის დოკუმენტების მიმოხილვას. კვლევის ცენტრალური მიზანია, წარმოაჩინოს ის ფუნდამენტური ტრანსფორმაცია, რომელსაც შრომის ბაზარი განიცდის AI-ის, როგორც მეოთხე ინდუსტრიული რევოლუციის, შედეგად. ავტორები განიხილავენ ორ დომინანტურ, ურთიერთსაწინააღმდეგო ნარატივს: ერთი მხრივ, შიშს სამუშაო ადგილების მასობრივი ავტომატიზაციისა და სოციალური უთანასწორობის გაღრმავების შესახებ, და მეორე მხრივ, ოპტიმისტურ ხედვას, რომელიც AI-ს ახალი პროფესიებისა და ეკონომიკური ზრდის კატალიზატორად მიიჩნევს. სტატიაში დეტალურად არის გაანალიზებული შრომის ბაზრის პოლარიზაციის ფენომენი, სადაც რუტინული და დაბალკვალიფიციური ამოცანები ავტომატიზდება, ხოლო მოთხოვნა იზრდება იმ უნარებზე, რომლებიც კრიტიკულ აზროვნებას, კრეატიულობასა და ემოციურ ინტელექტს მოითხოვს. ამასთანავე, კვლევა ყურადღებას ამახვილებს დასაქმების ახალ მოდელებზე, როგორებიცაა გიგ ეკონომიკა და პლატფორმული შრომა, და აყენებს კითხვებს ამ ახალი ფორმების სამართლებრივი რეგულირებისა და დასაქმებულთა სოციალური დაცვის შესახებ. საბოლოოდ, ნაშრომი ასკვნის, რომ მომავალი არა ადამიანის სრულ ჩანაცვლებაში, არამედ ადამიანი-ხელოვნური ინტელექტის სიმბიოზურ თანამშრომლობაშია, რაც მოითხოვს როგორც დასაქმებულთა მუდმივ გადამზადებას, ისე შრომის კანონმდებლობისა და სოციალური პოლიტიკის დროულ ადაპტაციას ახალ რეალობასთან.
მეორე წყარო
მოცემული კვლევა (Burceva, Oganisjana, and Dzerviniks 2025) იკვლევს ხელოვნური ინტელექტის (AI) გავლენას სკოლის კარიერის კონსულტანტების პროფესიულ კომპეტენციებზე მდგრადი განვითარების პერსპექტივიდან. ნაშრომის აქტუალობას განაპირობებს სტუდენტების მიერ არასწორი პროფესიული არჩევანის მაღალი მაჩვენებელი, რაც იწვევს დროის, ფინანსური და ადამიანური რესურსების არამდგრად ხარჯვას. სამეცნიერო ლიტერატურის თვისებრივი კონტენტ-ანალიზის საფუძველზე, ავტორები ასკვნიან, რომ AI ფუნდამენტურად გარდაქმნის კარიერის კონსულტანტის როლს. კვლევის თანახმად, AI-ს შეუძლია ეფექტიანად შეასრულოს ინფორმაციის შეგროვების, მონაცემთა ანალიზისა და კარიერული შესაძლებლობების შესახებ პირველადი მონაცემების მიწოდების რუტინული ამოცანები, რითაც ათავისუფლებს კონსულტანტს მექანიკური სამუშაოსგან. თუმცა, ნაშრომი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ხელოვნურ ინტელექტს არ შეუძლია ადამიანური კომპეტენციების იმ ნაწილის ჩანაცვლება, რომელიც მოიცავს ემპათიას, ემოციურ მხარდაჭერას, ეთიკურ მსჯელობასა და მოსწავლის ინდივიდუალური კონტექსტის სიღრმისეულ გააზრებას. ამრიგად, კონსულტანტის როლი ინფორმაციის მიმწოდებლიდან სტრატეგიულ მრჩევლად, მედიატორად და კრიტიკული აზროვნების ფასილიტატორად ტრანსფორმირდება. კვლევის საბოლოო დასკვნით, მომავლის ეფექტიანი მოდელი „AI + კონსულტანტის“ პარტნიორობას გულისხმობს, სადაც ტექნოლოგია უზრუნველყოფს მონაცემებსა და ანალიტიკას, ხოლო ადამიანი — პერსონალიზებულ, ჰოლისტიკურ და ეთიკურ მიდგომას, რაც მდგრადი და ინფორმირებული კარიერული გადაწყვეტილებების მიღების საწინდარია.
ბიბლიოგრაფია
Burceva, Rita, Karine Oganisjana, and Janis Dzerviniks. 2025. “The Impact of Artificial Intelligence on the Competencies of School Career Counselors from the Perspective of Sustainable Development.” In *Proceedings of the 16th International Multi-Conference on Complexity, Informatics and Cybernetics (IMCIC 2025)*, 184–88.
Chochia, Archil, and Kristi Joamets. 2020. “ხელოვნური ინტელექტი და მისი გავლენა შრომით ურთიერთობებზე.” *სამართლის ჟურნალი*, no. 1: 384–401.
